“We voeren al vele jaren acties ten voordele van het milieu, maar we hadden geen duidelijk en meetbaar stappenplan. Vorig jaar hebben we een versnelling hoger geschakeld. We hebben een plan gelanceerd met de naam ‘Klimaatstrategie 2025-2030’", verduidelijkt de expert.

Koolstofbalans

De eerste stap die de instelling in het kader van dit plan heeft gezet, was het opstellen van een koolstofbalans. Dit komt neer op het meten van de broeikasgasemissies van al haar activiteiten, onderverdeeld in drie categorieën:

• Categorie 1, die betrekking heeft op alle directe broeikasgasemissies van het ziekenhuis, zoals de verbranding van gas/brandstof op de sites;
• Categorie 2, die de indirecte uitstoot van de instelling omvat wat betreft energie (elektriciteit);
• Categorie 3, die de andere indirecte emissies van het ziekenhuis omvat (mobiliteit, geneesmiddelen, enz.).

“We hebben ons geconcentreerd op de drie domeinen die 74% van de totale uitstoot van de IZZ vertegenwoordigen, namelijk medische aankopen (38%), verplaatsingen (19%) en energie (17%).  Na brainstormsessies en interne workshops, maar ook na raadpleging van externe (nationale en internationale) experts, hebben we een pragmatisch actieplan opgesteld dat gericht is op de drie bovengenoemde domeinen”, legt Reza Esmaeilzadeh uit.

Realistische doelstellingen

De IZZ hebben daarom een draaiboek voor 2025-2030 opgesteld. “Om alle acties van dit draaiboek op te volgen, hebben we een stuurgroep opgericht. Voor het thema gezondheidszorg hebben we ons voorgenomen om onze uitstoot tegen 2030 met 2,5% te verminderen. Voor mobiliteit geldt hetzelfde doel. En voor energie streven we naar een reductie van 5%”, aldus de energie-expert van de IZZ.

De instelling gaat uit van 34.000 ton broeikasgasemissies in 2023 en heeft zich voorgenomen om tegen 2030 33.243 ton per jaar te bereiken.

“Onze doelstellingen zijn niet erg ambitieus, maar ze zijn realistisch gezien onze middelen, en dat is het belangrijkste”, benadrukt Reza Esmaeilzadeh. “We beseffen maar al te goed dat we afhankelijk zijn van tal van externe factoren (bijvoorbeeld medische aankopen over de hele wereld). Onze speelruimte is dus in zekere zin beperkt. Als we kijken naar onze Franse buren van de “Hôpitaux de Paris”, zien we trouwens dat zij ook moeite hebben gehad om de doelstelling van 2% per jaar te halen. Hun vermindering van broeikasgassen bedroeg slechts 1%. We geven er dus de voorkeur aan om de zaken gradueel aan te pakken. Over vijf jaar zullen we deze doelstellingen opnieuw evalueren”.

We voegen hier graag aan toe dat dit klimaatplan van de IZZ gebaseerd is op de aanbevelingen van het GHG Protocol en het Science Based Targets Initiative (SBTi) en volledig voldoet aan de vrijwillige normen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, namelijk de norm inzake duurzaamheid en veerkracht die in 2023 werd gepubliceerd.

Concrete initiatieven

Op het vlak van zorggerelateerde activiteiten zijn al een hele reeks zeer concrete initiatieven genomen, zoals de oprichting van Eco-Teams in het operatiekwartier, de vervanging van bepaalde anesthesiegassen, het gebruik van herbruikbare laryngoscopen in het operatiekwartier in plaats van wegwerpmodellen, de optimalisering van het afvalbeheer en de afvalsortering, en de sensibilisering voor verspilling van medische hulpmiddelen.

Het actieplan 2025-2030 voorziet in andere maatregelen, zoals de keuze voor herbruikbare in plaats van wegwerpartikelen, het verstandig voorschrijven van geneesmiddelen en beeldvorming, het toedienen van geneesmiddelen via orale weg in plaats van intraveneus of intramusculair, het invoeren van milieucriteria in overheidsopdrachten, duurzaam voorraadbeheer en het bewustmaken van medisch en paramedisch personeel van deze uitdagingen.

Eén van de energie-initiatieven die al werd genomen, is bijvoorbeeld de installatie van zonnepanelen, waardoor 10% van de elektriciteitsbehoefte van de instelling kan worden gedekt. Dit komt neer op een niet te verwaarlozen besparing van meer dan 1 miljoen euro over een periode van 5 jaar. Een ander voorbeeld is de energieboekhouding met de installatie van ongeveer 130 energiemeters op de vier sites, waarmee de energiebesparingsdoelstellingen van 120.000 euro per jaar in het kader van het EPC (Energieprestatiecontract) kunnen worden gevalideerd.

Steun van de werkgroep “Duurzaamheid” van GIBBIS

Tot slot willen we nog vermelden dat ook GIBBIS zijn steentje heeft bijgedragen in dit dossier. Nadat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de subsidies aan de ngo Health Care Without Harm (HCWH) voor de begeleiding van ziekenhuizen bij hun milieubeleid stopzette, besloot GIBBIS een werkgroep “Duurzaamheid” op te richten. “We komen om de drie maanden bijeen om onze acties te bespreken en best practices uit te wisselen. Dit is een echte drijvende kracht voor de ziekenhuisinstellingen. We verwachten veel van deze werkgroep en hopen ook op de steun van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Vivalis en Leefmilieu Brussel), ondanks de huidige politieke context”, besluit Reza Esmaeilzadeh.

---